ONTWORPEN VOOR TOEGANKELIJKHEID

AssistiveWare: alles kan

Hij hielp een vriend – en daarmee talloze anderen.

In 1995 toerde Giesbert Nijhuis door Europa met zijn ska-reggae band toen zijn busje van de weg raakte. Door dat ongeluk raakte Nijhuis vanaf zijn nek verlamd. Hij was 26 jaar oud.

"Ik kon alleen nog maar mijn hoofd bewegen, en had zo'n moeite met ademen dat het bijna niet lukte. De kans om te genezen of mijn ruggengraat te herstellen was enorm klein," zegt Nijhuis, professioneel grafisch vormgever en fotograaf. "Ik wist niet eens zeker of ik op deze manier wel verder wilde leven."

David Niemeijer, die al vanaf de kindertijd bevriend was met Nijhuis, kan zich deze moeilijke tijd nog goed herinneren. "Door deze nieuwe lichamelijke uitdagingen had hij geen levenslust meer."

Giesbert Nijhuis (links) inspireerde zijn vriend David Niemeijer (rechts) om AssistiveWare maken.

Door het ongeluk veranderde ieder aspect van het leven van Nijhuis, ook hoe hij zijn werk deed. Om afbeeldingen te bewerken op zijn Mac moest hij gebruik maken van toetsencombinaties, maar schermtoetsenborden boden die mogelijkheid destijds niet. In deze nieuwe omstandigheden, of zijn 'tweede leven', zoals hij het graag noemt, was toegankelijkheid een groot probleem.

Daarom ontwikkelde Niemeijer – afgestudeerd in landbouw- en milieuwetenschappen en aan het werk bij een universiteit – zijn eigen ondersteunend toetsenbord, wat later de Mac-app Keystrokes zou worden. Hij zette al gauw zijn werk op de universiteit op een lager pitje om zich te richten op het opzetten van een softwarebedrijf, AssistiveWare, dat vooruitstrevende toegankelijkheidstools uitbracht.

Met het uitkomen van iOS veranderde alles voor Niemeijer omdat de ondersteunende software nu niet meer gebonden hoefde te zijn aan een computer. In 2009, slechts een jaar nadat de iOS Software Development Kit beschikbaar werd, lanceerde AssistiveWare hun baanbrekende product: Proloquo2Go. Toen dat later voor Mac uitkwam was de cirkel rond voor Niemeijer.

Proloquo2Go is een toetsenbord gebaseerd op symbolen om mensen die moeite hebben met praten te ondersteunen.

Proloquo2Go geeft mensen die moeite hebben zich uit te drukken een stem, 'proloquo' is Latijns voor 'hardop uitspreken'. Het biedt eenvoudige tekeningen aan, die je aanraakt om zinnen te maken. Daarna leest de app ze hardop voor. Maar in plaats van een beperkt aantal vooraf bepaalde zinnen te gebruiken, laat Proloquo2Go je woorden combineren op oneindig veel manieren.

"Hierdoor zijn mensen niet alleen beperkt tot het stellen en beantwoorden van vragen," zegt Niemeijer, "maar kunnen ze ook verhalen vertellen of anekdotes delen. Ze kunnen er grapjes mee maken."

Door de draagbaarheid van een iPhone of iPad is het mogelijk deze ondersteunende technologie breder aan te bieden: "Vroeger moest je een duur apparaat aanschaffen als je 7 of 8 jaar oud was," zegt Niemeijer. "Met een iPad of een iPod touch kun je al vanaf 2 of 3 jaar oud beginnen, wat een enorm verschil maakt. Sommige kinderen kunnen daardoor naar een gewone school en zijn niet meer afhankelijk van speciaal onderwijs." En met de Mac-versie kun je dezelfde app op elk apparaat gebruiken.

AssistiveWare heeft momenteel meerdere apps beschikbaar op Mac, iPhone, iPad en Apple Watch. Proloquo4Text (Mac en iOS) is bijvoorbeeld een app voor ondersteunde communicatie (OC) die voor jou kan spreken. En met Pictello (iOS) kun je je eigen visuele verhalen maken met tekst-naar-spraak en je eigen foto's.

Nijhuis is trots op wat Niemeijer heeft weten te bereiken. "Ik vind het fantastisch om te zien hoe het werk van David is uitgegroeid van iets dat hij speciaal had gemaakt voor mij tot het bedrijf dat zoveel mensen helpt over de hele wereld."

De ontwerper heeft nog steeds invloed op AssistiveWare: hij ontwierp het bedrijfslogo en het app-icoontje van Proloquo2Go.